ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΔΙΑ ΚΙΝΗΣΙΝ ΚΟΙΛΙΑΣ. ΚΕΦ. ΡΛΗ' (ΡΜ')
Από το φαγί συνάγουνται εις το κορμί πολλά περισσεύματα, ήγουν φλέγματα, ούρος και άλλες ακαθαρσίες της Ι5ν κοιλίας τα οποία, εάν δεν έβγουν έξω, γεννούσι πολλήν βλάβην, πόνους και αποστέματα, όθεν κάμνει χρεία να τα εβγάλης ή με κινητικά βρώματα ή με γλυστήρι το καλοκαίρι, με ροδολάδι ή βιολάδο και τον χειμώνα με ελαιόλαδον ή με γλυκόν αμυγδαλόλαδον. Με τους δύο τρόπους αυτούς λαμβάνεις πολλήν ωφέλειαν. Λοιπόν γράφομεν εδώ διαφόρους ερμηνείας δια να κάμης οποίαν έχεις την δύναμιν. Και πρώτον· μισήν ώραν πριν του γεύματος τρώγε μισήν ουγγίαν ανθός της κασσίας ή ανάμισην ουγγίαν ροδομέλι σολουτίβον, ήγουν κινητικόν, ή σιρόπιο ροζάδο σολουτίβο τρεις ουγγίας να το λαμβάνης μίαν ή δύο φορές την εβδομάδα ή βάνε εις το ζουμί (είτι και αν είναι) δεκαπέντε μούσκλα sebestini και βάνε τους ζάχαρη. Τρώγε τα εις την αρχήν του γεύματος αντίς δαμάσκηνα. Ή τρώγε μισήν ουγγίαν ροδομάννα καμωμένην από ζάχαρην, από δρόσον της κράμβης και σκαρολάχανου, οπού λέγουν οι ιταλοί μερκορέλλα. Ή τρώγε από μαντζούνι, οπού ερμήνευσεν ο Κάστωρ Ντουράντες, ο έμπειρος ιατρός και θαυμάσιος, το οποίον εις την ιταλικήν φράσιν ονομάζουν ελεττουάριον και είναι όμοιον του κυδωνάτου, συνθεμένον από δαμάσκηνα καλά ψημένα με νερόν σένας και πολυποδίου, με γλυκάνισον και κανέλλαν από το οποίον τρώγε μισήν ουγγίαν εις την αρχήν του γεύματος, το οποίον είναι και εις το στόμα γλυκόν και Ι5r νόστιμον και κινά την, κοιλίαν χωρίς πείραξιν. Άλλοι λαμβάνουν από τον δρυν πολυπόδιον καθαρισμένον καλά από κάθα ρύπον ουγγίας τέσσερις, ζινζίβερον μισήν ουγγίαν, μαραθόσπορον γλυκύ μίαν δράγμα και δύο γλυκάνισον και μίαν ουγγίαν σταφίδα γλυκέαν, τα οποία όλα βράσε αντάμα με ολίγην φωτίαν κατά την τέχνην. Έπειτα τα αποσφώνιαξε δυνατά ή μαγκάνισέ τα να έβγη όλη η ουσία τους, εις την οποίαν βάλε μίαν λίτραν ζάχαρην, οκτώ ουγγίες κοράλια S. 226 κόκκινα ζαχαρωμένα και ανάμιση δράγμα μαργαριτάρι ομοίως ζαχαρωτόν και κάμε μαντζούνι, ήγουν κονφέτο, και τρώγε ως άνωθεν. Ομοίως σε ωφελά να τρώγης πριν του γεύματος μισήν ουγγίαν από το μάννα της Καλαβρίας ή να το πίνης με καμπόσον ζουμί. Ή πάλιν κάμε ετούτο το ελεττουάριον· ήγουν έπαρε μίαν λίτραν από το ζουμί των τριαντάφυλλων, από σκαρολάχανον, αμολόχαν, κραμβία, σεύκλον, από κάθα ένα οκτώ ουγγίας, και βάλε όλον αυτόν τον ζωμόν, βράσε τον και έχε εις την μέσην τους ένα κομμάτι μαστίχιν νωπόν δράμια δέκα και βράζε τα έως να γένη ωσάν μέλι πηκτόν το ζουμί και τότε έβγαλε την μαστίχην και τρώγε το ελεττουάριον.