ΠΕΡΙ TOY ΑΕΡΟΣ. ΚΕΦ. ΝΣΤ'

Από όλα τα χρειαζόμενα περί της υγείας του σώματος ο αέρας είναι αναγκαιότερος, ότι χωρίς τούτου δεν ημπορεί να ζήση ο άνθρωπος. Όθεν, όστις ποθεί να μην ασθενήση και να ζήση εις τούτον τον κόσμον πολύν καιρόν, πρώτον από όλα ας εύρη τόπον τινά να κατοικήση όπου να είναι αήρ υγιέστατος, ήγουν να μην είναι εκεί σιμά ποταμός, σπήλαια, λίμνες και λάκκοι μεγάλοι, οπού συνάγεται το νερόν και γίνεται λάσπη και πηλός, από τα οποία ο αήρ φθείρεται και βλάπτει περισσά τον άνθρωπον και, όπου είναι κακός ο αέρας, εκεί είναι και το νερόν βλαβερόν και άχρηστον και ούτως σε φέρνει εισέ διαφόρους ασθενείας και νοσήματα, ο δε λαμπρός αήρ και καθαρός διαφυλάττει εις υγείαν τον άνθρωπον και τον κάμνει πολύχρονον. Ευφραίνει την καρδίαν, λεπτύνει τον νουν και δυναμώνει τα μέλη του σώματος και κάμνει και χωνεύει το φαγί γληγορύτερα, ο δε σκοτεινός και βαρύς αέρας σκοτίζει τον νουν και την καρδίαν, βαραίνει το σώμα, κάμνει το φαγί αργοχώνευτον και ούτως σε φέρνει προ του διατεταγμένου καιρού εις τον θάνατον. Γίνωσκε δε ότι ο καλός αέρας ψυχραίνει και φρεσκάρει, όταν δύση ο ήλιος, και, όταν ανατέλλη, γίνεται ζεστός και θερμότερος. Οπόταν ουν ο αέρας είναι ζεστός, D5r κυβερνού με ψυχρά πράγματα, ήγουν ράντιζε το σπίτι με κρύον νερόν και ξύδι, ότι το ξύδι με την φυσική του ψυχρότητα διώκει την φθοράν του αέρος και την κακήν αναθυμίασιν. Ομοίως έχε και άνθη και χόρτα ψύχρας ποιότητος, ήγουν βιόλες, τριαντάφυλλα, καλαμόφυλλα, μαρούλια και άλλα ψυχρά χορτάρια εις τον οίκον σου και πωρικά μυριστικά, ήγουν μήλα, κίτρα, λεμόνια και κυδώνια. Ει δε και είναι ο αέρας ψυχρός, έχε εις το σπίτι πανταχού ερριμμένα θερμά χορτάρια, ήγουν δυόσμον, φλησκούνι, φασκομηλίαν, ροσμαρί και δάφνην και άλλα παρόμοια, και θύμιαζε αρώματα, ήγουν λιβάνι, μαστίχι, κιννάμωμον, φλούδα του κίτρου, στουράκι, αλάδανον, ότι αυτών η ευωδία λεπτύνει τους χοντρούς χυμούς και διώκει την ψυχρότητα. Έχε δε και ξύλα μυριστικά να βάνης εις την φωτίαν, ήγουν δάφνην, δενδρολίβανον, κυπαρίσσι, άρκευθον, πεύκον, έλατον, S. 175 ραμυθίαν, μυρίκην και άλλα παρόμοια. Γίνωσκε δε και τούτο· ότι εις τα χαμηλά σπίτια είναι ο χειρότερος αέρας και εις τα υψηλά ο λεπτότερος. Λοιπόν μη κατσίκας εισέ σπίτι υπόγαιον, αλλά εις το υψηλότερον της χώρας και ας έχη παράθυρα από τους τέσσερις ανέμους δια να μη κάμνη ώραν πολλήν ο αέρας μέσα. Ούτως και τα ζώα και τα φαγητά οπού γεννούνται εις υψηλούς τόπους είναι υγιέστατα και άβλαβα εις την ζωοτροφίαν σου, διατί ο ήλιος και ο άνεμος τα D5v διαφυλάττουσιν υγιέστατα. Αμή εις τες λίμνες, ποταμούς και λιβάδια γίνουνται βλαβερά και άχρηστα. Όταν θέλης να εγνωρίσης εις ένα τόπον, εάν είναι καλός αέρας, κρέμασε έξω του σπιτίου ένα σπουγγάρι στεγνόν να κάμη όλην την νύκτα και, εάν το εύρης στεγνόν το ταχύ, είναι καλός ο αέρας, ει δε και είναι υγρόν πολλά, είναι ο αήρ βλαβερός. Ομοίως βάλε και ένα ψωμί νωπόν, ήγουν φρέσκον, και αν είναι το ταχύ στεγνόν το ψωμί, καλός είναι ο αέρας, ει δε και εύρης το με μούχλαν έξωθεν, είναι βλαβερός. Φυλάγου λοιπόν όσον δύνεσαι από όλα τα βλάπτοντα και κυβερνού τον χειμώνα με μάλλινα ρούχα και μάλιστα την νύκτα ας είσαι καλά σκεπασμένος και εξόχως την κεφαλήν και τους πόδας σου και το θέρος με λινά ιμάτια, οπού δεν δίδουσι καύσιν. Τούτο είναι το πρώτον εις την υγείαν αναγκαιότερον.