ΠΕΡΙ ΥΠΝΟΥ ΚΑΙ ΑΓΡΥΠΝΙΑΣ. ΚΕΦ. ΝΗ'
Ο ύπνος είναι πολλά χρειαζόμενος, διατί αναπαύει τα κοπιασμένα μέλη και δυναμώνει τα. Ψήνει τους χυμούς, αυξάνει την έμφυτον θέρμην, παχαίνει το σώμα, καταπαύει, τας φροντίδας του νοός και χωνεύει όλα τα βρώματα, αμή πρέπει να είναι και αυτός σύμμετρος, ότι ο περισσός ύπνος ψυχραίνει και ξηραίνει την θέρμην και αχαμνίζει την και γεννά χυμούς του φλέγματος και υπάγει εις την κεφαλήν η αναθυμίασις και γίνεται βλάβη όλου του σώματος και όσοι S. 177 είναι παχείς εις την σάρκα και πολύθροφοι τους βλάπτει χειρότερα. Ο άμετρος ύπνος φέρνει παραλυσίαν, επιληψίαν και θερμασίαν και άλλας πολλάς ασθενείας. Ομοίως βλάπτει D7r και η πολλή αγρυ πνία, διατί φέρνει πολλήν θέρμην εις τον ομυαλόν, ότι η ψυχή, οπού δουλεύει του σώματος, διαμερίζεται εις όλες τες αίσθησες και εργασίες τες έξωθεν και αφήνει το φαγητόν εις τον στόμαχον αχώνευτον και ο ύπνος το χωνεύει ογλήγορα. Η άμετρος αγρυπνία κάμνει το πρόσωπον άσχημον και αδύναμον και αχαμνίζει την δύναμιν, πληθαίνει την χολήν και ανεβάζει εις την κεφαλήν την αναθυμίασιν και άλλας βλάβας δίδει του σώματος. Ο δε σύμμετρος ύπνος διαλύει τους ψυχρούς χυμούς και ωφελά τους φλεγματώδεις και μελαγχολικούς περισσότερον. Αμή της ημέρας ο ύπνος βλάπτει καθένα και μη κοιμάται τινάς τότε, είμητα εάν την περασμένην νύκτα δεν εκοιμήθη ή είναι αχαμνός εις τα μέλη και αδύνατος ή, εάν είναι κακοστόμαχος και δεν ημπορεί να χώνευση το φαγητόν. Οι τοιούτοι ας κοιμώνται και την ημέραν ολίγον, αμή όχι εις κρεββάτι κειτόμενοι, αλλά εισέ θρονί καθεζόμενοι και ας είναι η κεφαλή ορθή και ο ύπνος τους μόνον μίαν ώραν. Οι δε επίλοιποι άνθρωποι μη κοιμώνται την ημέραν ολότελα, ότι ο ύπνος αυτός βαραίνει την σπλήναν, βλάπτει τα νεύρα και γεννά αποστέματα και άλλας πολλάς ασθενείας και διάφορα νοσήματα. Όταν δε είναι η ημέρα πολλά μεγάλη και δεν ημπορείς να είσαι έξυπνος, κοιμού μίαν ώραν ως άνωθεν είπομεν καθεζόμενος, αμή πρόσεχε να μη κοιμηθής ποτέ ως D7v φάγης πάραυτα τόσον την ημέραν όσον και την νύκτα, έως να περάσουν δύο ώρες. Και όταν υπάγης να κοιμηθής, μη στρουφογυρίζης ζερβά και δεξιά, διατί γίνεται φθορά των βρωμάτων εις τον στόμαχον και δεν χωνεύουσιν ογλήγορα. Ομοίως μη κοιμάσαι ανάσκελα, διατί τα νεύρα αχαμνίζουσι και τα νεφρά ασθενούσι και ο ανασασμός εμποδίζεται. Αμή όποιος έχει πέτραν, ήγουν δεν ημπορεί να κάμη το νερόν του, ας κοιμάται ανάσκελα, ότι ευρίσκει με τούτο ωφέλειαν. Οι δε υγιείς πρώτον ας κοιμώνται δεξιά έως δύο ώρας, έπειτα ας γυρίζουν ζερβά την περισσότερην ώραν, ότι με τούτον τον τρόπον το συκώτι περιλαμβάνει τα φαγητά, ωσάν η κλωσσαρέα τα πουλία της και στέκουνται υποκάτω του στομάχου, ωσάν η φωτία εις το χάλκωμα και χωνεύουν ογλήγορα. Και S. 178 πάλιν ύστερον εις το τέλος του ύπνου γύριζε δεξιά δια να κατέβη το φαγί εις το συκώτι από τον στόμαχον και να υπάγουν ανεμπόδιστα εις τα εντόσθια τα περισσεύματα της πρώτης χωνεύσεως. Αμή όταν είναι αχαμνός ο στόμαχος, (τούτο εγνωρίζεται από την οξίδα), τότε κοιμού με την κοιλίαν πρότερον δια να ζεσταθή ο στόμαχος. Ει δε και έχεις εις τα ομμάτια ασθένειαν, μη κοιμηθής πρίμυτα και βλάπτει σε, αλλά βάλε ένα προσκέφαλον ελαφρόν και λεπτόν εις το στήθος σου. Το δε μέτρος του ύπνου δεν δίδομεν εις όλους μίαν ποσότητα, αλλά όσοι είναι θερμής κράσεως και νεώτεροι D8r ας κοιμώνται μόνον εξι ώρας το περισσότερον, οι δε γέροντες και όσοι είναι ψύχρας φύσεως, ας κοιμώνται άλλες δύο ώρες περισσότερον, ότι η δύναμις της χωνεύσεως αυτών είναι ασθενής και δεν χωνεύει το φαγί ογλήγορα. Όταν δε τύχη και δεν ημπορεί τινάς να κοιμηθή τον διατεταγμένον ύπνον, ως άνωθεν, ή από ασθένειαν ή από άλλην τινά αιτίαν, ας σφαλίζη τα ομμάτια, ώσπερ να εκοιμάτο, και μη σαλεύει ολότελα και τόσον χρείζει σχεδόν, ώσπερ και τον ύπνον. Οι δε γέροντες, οπού έχουν το συκώτι θερμόν και ψυχρόν τον στόμαχον, ας κοιμώνται τον πρώτον ύπνον ζερβά δια ζεσταίνεται ο στόμαχος να χωνεύη το φαγί γληγορύτερα.