Das Alphabetum vulgaris linguae graecaePanagiotis Toufexis über Martin Crusius

VII Anhang 1: Verzeichnis der Texte – Venezianer Volksdrucke

Druckseiten 321–350

1 Aufbau des Verzeichnisses

Zu den einzelnen Exemplaren werden folgende Angaben gemacht:

A. Identifikation der Ausgabe (Datum, Ort, Drucker)

B. Bibliothek mit der zugehörigen Signatur, unter der das Hand-

exemplar von Crusius heute zu finden ist

C. Bibliographische Nachweise1 über diese bestimmte Ausgabe

D. Moderne Edition (insoweit vorhanden) Anschließend werden sporadisch weitere bibliographische Nachweise über die Beschäftigung des Crusius mit dem spezifischen Text angegeben (Bibl.).

In einem zweiten Teil werden anhand der handschriftlichen Vermerke2 des Crusius auf den Exemplaren3 folgende Informationen gesammelt und ausgewertet:

1.1 Erwerb der einzelnen Exemplare

Der Erwerb der Exemplare im Vergleich mit den Informationen zur ersten Lektüre des Textes ist eine aussagekräftige Information über das Interesse des Crusius für die ›vulgaris lingua graeca‹.

1.2 Vermerke zum Werk, Autor, Handlung u. ä.

S. 322Es werden nur die Vermerke verzeichnet, die eine intensivere Auseinandersetzung des Crusius’ mit dem Werk zeigen (die Nebentitel, die bloß die Handlung des Werkes wiedergeben, wurden ausgeschlossen).

Einen weiteren Punkt stellt die Identifizierung seitens des Humanisten antiker Stoffe in den frühneugriechischen Texten dar, die oft die Form von Zitaten aus anderen Werken der griechischen4 Literatur annimmt. Dies ist ein starkes Indiz dafür, dass Crusius die ›vulgaris lingua graeca‹ (die ›griechische Gemeinsprache‹) und die ›pura lingua graeca‹ (das klassische und biblische Griechisch) als ein Kontinuum betrachtet, und die frühneugriechische Literatur trotz der Benennung ›Barbarograeca‹ nicht ausklammert.

1.3 Hinweise über die Lektüre des Textes:

a. Selbstlektüre Die Selbstlektüre ist aus zwei Gründen für die Erschließung der lexikographischen Tätigkeit des Crusius wichtig: zum einen ist es sehr wahrscheinlich, dass Lemmata des ›Alphabetum‹ aus dieser frühen Phase seiner Tätigkeit stammen, zum zweiten hat sicher diese erste Lektüre als Orientierung für die spätere auf die Hilfe der Informanten gestützte Sammlung von Glossen gedient5. b. Lektüre zusammen mit griechischen Informanten6 Aus dieser Tätigkeit stammen die interlinearen/marginalen Glossen, die in einem weiteren Schritt zum ›Alphabetum‹ übertragen wurden.

Druckseite 323: Tabellen-, Spalten- oder Transkriptionsseite. Der extrahierte Text ist hier in der Leserichtung nicht verlässlich; maßgeblich ist das Seitenbild.
Druckseite 323 (Tabelle, Spalten oder Transkription)
Extrahierten Text anzeigen
A. Erhaltene Exemplare (mit Glossen)
Übersicht:
[A1] ALEXANDROS | S. 325 | [A2] ANTHOS CH. | S. 326 | [A3] APOKOPOS | S. 328
[A4] APOLLONIOS | S. 329 | [A5] BATRACHOM. | S. 331 | [A6] DIAL. ANTH. CH. | S. 332
[A7] DIDACHAI | S. 333 | [A8] HISTORIA | S. 335 | [A9] ILIAS | S. 335
[A10] PENTHOS THAN. S. 336 | [A11] PORTOLANOS | S. 337 | [A12] SOSANNA | S. 338
[A13] SPANOS | S. 339 | [A14] THESAAVROS | S. 340 | [A15] THESEIS | S. 345
[A1] ALEXANDROS
Ὁ Ἀλέξανδρος ὁ Μακεδών. Γέννησις, κατορθώματα, καὶ θάνατος
Ἀλεξάνδρου τοῦ Μακεδόνος διὰ στίχου
A: 1529, Venedig, Giovan Antonio & Fratelli da Sabbio a instantia di M.
Damiano di Santa Maria
B: UB Jena: 4° Op. th. II, 43 (3)
C: LAYTON 1994: 227, Nr. 43 – EIDENEIER 1994B: 102 – MOENNIG 1997:
42, Nr. 3 – EIDENEIER/MOENNIG/WINTERWERB 2000: Nr. 15 –
WILHELMI 2002: 276, Nr. 18
D: HOLTON 1974
1. Erwerb: 23.8.1564
i) | Titelblatt: (am unteren Rand): Domino. Martino Crusio, Engelbertus Milander /
amicitiae ergo ex Patavio dono misit. / Anno .1564. Maii .10. (andere Hand)
ii) (darunter): Accepi ego Crusius .23. Aug. 1564.
2. Handschriftliche Vermerke zum Werk:
i) | Zum Autor: (am Titelblatt, unter dem Titel): Autore Demetrio Zeno Zacynthio, /
quoad editionem, non autem componationem. pag. 99. et .100.
ii) Zur Handlung: pag. 97 (am rechten Rand): Alexandria Aegypti ἐτάφη, πτο=|λε-
μαίου κομίσαντος, τεθεὶς ἐν | πτυέλῳ χρυσῇ. ἣν συλήσας ὕστερον | κόκκης ὁ
ἐπικληθεὶς παρείσακτος | πτολεμαῖος ἐν ὑαλίνῃ πτυέλῳ | τὸν νεκρὸν ἔθετο.
Eustathius | in Dionys. Alex. V. 254.7

• Es handelt sich hier um eine kommentarartige Bemerkung des Crusius’ auf

folgende Stelle des ALEXANDROS: 2935: Καὶ ἦλθε ὁρισμὸς σ’ αὐτοὺς παρὰ θεοῦ

ἡδέως / γιὰ νὰ θαπτῆ στὴν Αἴγυπτον, νὰ μὴ γενῆ ἀλλέως. / Ὁ Πτολεμιὸς μὲ

ἕτερους παίρνει τον καὶ παγαίνει / Ἀλέξανδρον εἰς Αἴγυπτον, σὰν εἶν παραγ-

γελμένοι. 3. Lektüre - Informanten: a. Selbstlektüre: i) 31.12.1571-3.1.1572

α) pag. 1. (unter dem Titel): Incepi ultimo Decemb. .1571. percurrere. pag. 97

(am rechten Rand): Absolvi die .3. Ianuar. 1572. Esslingae, die Iovis. / M.

Mart. Crusius. ii) 13.-21.12.1579

α) pag. 97 (am rechten Rand): Rursus à .13. usque ad .21. Decemb. 1579. Ty-

bingae. b. Informanten: i) 16.4.1582, Alexander Trucello (GH 87) ii) 9.9.1584, Andreas Darmarios:

α) pag. 1 (unter dem Titel): Deinde D. ἀνδρέας δάρ=/μάριος ἐπιδαύριος λάκων,

domi meae Tybingae .9. / Septemb. .1584. obscura interpretatus est.

β) pag. 100 (am unteren Rand): Eodem .9. Septemb. 1584. et incepit, et / finis-

set, mihi interpretari difficiliores / dictiones τοῦ ἀλεξάνδρου τοῦδε / omnes,

in marginibus annotatas, / domi meae, in Museo, Tybing=/ae, ὁ κύριος

ἀνδρέας ὁ / δαρμάριος ἐπιδαύριος / λάκων, humanissimè: / cui Deus benigne

faxit. / Μαρτῖνος ὁ Κρούσιος, / Τυβίγγης δι=/δάσκαλος.

[A2] ANTHOS CH.

Ἄνθος τῶν Χαρίτων

A: 1546, Venedig, Nicolini da Sabbio, a instantia di M. Damian di Santa

Maria

B: UB Tübingen: DK I 6.4° (1)

C: LAYTON 1994: 231, Nr. 92 – EIDENEIER 1994B: 100 – MOENNIG 1997:

42, Nr. 6 – EIDENEIER/MOENNIG/WINTERWERB 2000: Nr. 40 –

WILHELMI 2002: 322, Nr. 397 (eingetragen unter Kunades, Andreas)

- Basileae: J. Oporinus, 1556. - 291 S., [14] Bl.; (griech., lat.); Signatur: Cd 4336 (bei WILHELMI 2002 nicht als Teil der Bibliothek von Crusius verzeichnet).
  • D: KOLIADIMOU 20028
  • 1. Erwerb: 23.8.1564
  • i) Titelblattt (am unteren Rand): M. Martini Crusii. / 1564. Aug. 23 / Ex donatione
    M. Engelberti Mila/ndri, Venetiis mit/tentis Tybin/gam.
  • 2. Handschriftliche Vermerke zum Werk
  • i) Zum Titel: Titelblatt, über das Wort ΧΑΡI΄ΤΩΝ im Titel: ἀρετῶν
  • ii) Zum Datum der Lektüre: pag. 3 (am rechten Rand):: Septemb. 22. quo die Baro.
    Herbartus Aurspersius, / Carmiolae protector, à Turcis caesus est.
  • 3. Lektüre - Informanten:
  • a. Selbstlektüre:
  • i) 21.-29.9.1575
    • α) pag. 1 (unter dem Titel): Incepi .21. Septemb. 1575.
    • β) pag. 3 (am rechten Rand):: Septemb. 22. quo die Baro. Herbartus Aursper-
      sius, / Carmiolae protector, à Turcis caesus est. = 2ii.
    • γ) pag. 9 (am rechten Rand): Septemb. 23
    • δ) pag. 15 (zwischen den Spalten): Septemb. 24.
    • ε) pag. 23 (am rechten Rand): Septemb. 25
    • Ϛ) pag. 32 (linke Spalte, interlinear): Septemb. 26.
    • ζ) pag. 38 (linke Spalte, interlinear): Septemb. 27.
    • η) pag.45 (rechte Spalte, interlinear): Septemb. 28.
    • θ) pag. 55 (rechte Spalte, Mitte, interlinear): Septemb. 29
    • ι) pag. 60: (am unteren Rand): Absolvi .29. / Septemb. .1575. / M. Martinus
      Crusius. / Tybingae.
  • aa. Öffentliche Lektüre: 18.12.1605. 7.1.1606
  • i) pag. 37 (am oberen Rand): Quae sic » » ἄν notata sunt: ea dictavi ego Crusius
    auditoribus meis Tybingae./ Incepi .18. Decemb. 1605.
    • • Mit Anführungszeichen (»») hat Crusius die Zeilen am linken Rand des Exemp-
      lars notiert, die er bei seiner Vorlesung gelesen hat.
  • ii) pag. 37 (am linken Rand, Zeile 18): Rursus 1606. / Ian. .7.
  • b. Informanten:
  • i) 22. / 25-27.2.1579, Stamatios Donatos (GH 13-14. 35. 43-46)9
  • ii) 28.6.1582, Gabriel Calonas
    • α) pag. 2 (am unteren Rand): 28. Iun. 82 multas interpretationes adscripsi ex
      ore D. / Gabrielis Calonae Corinthii, domi meae / Μ. Μαρτῖνος ὁ Κρούσιος.
  • iii) 30-31.8.85, Philippus Mauricius (GH 160)
  • iv) S. 32615-18.5.1586, Michael von Lidoriki und Stamatios (Mh 466.3, p. 371)
  • v) 12.9.1587, Patriarcha Achridorum γαβριήλ
    • α) pag. 10 (am linken Rand, s.v. „ναέλην“): Nemo Graecorum, qui mecum
      .1582. erant, novit. Sed .17. Maii .86. Stamatius dicit, esse ciciniam. Patriar-
      cha vero Achridorum γαβριὴλ, ὄρνεον λευκομέλαν λέγει. 2. Sept. 1587.
      • • Cf. Mh 466.3, pag. 609, wo die Information von Gabriel ursprünglich verzeichnet
        wurde.
  • [A3] APOKOPOS
    Μπεργαδής, Ἀπόκοπος
    • A: 1534, Venedig, Stephano da Sabbio a instantia di M. Damian di Santa
      Maria
    • B: UB Jena: 4° Op. th. II, 43 (2)
    • C: LAYTON 1994: 228, Nr. 52 – EIDENEIER 1994b: 102 – MOENNIG 1997:
      42, Nr. 4 – EIDENEIER/MOENNIG/WINTERWERB 2000: Nr. 19 –
      WILHELMI 2002: 333, Nr. 489
    • D: ALEXIOU 1979, PANAGIOTAKIS 1991, VEJLESKOV (im Druck)
  • 1. Erwerb: keine Angaben; vielleicht 1564 (nach MOENNIG 1997)
  • 2. Handschriftliche Vermerke zum Werk
  • i) Zum Autor: Titelblatt (neben dem Titel): Autore Bergade. Videtur Cor=/cyraeus
    fuisse.
    • • Diese (fälschliche) Information über die Herkunft des Bergadis aus Korfu stammt wohl
      aus einer Bemerkung des Th. Zygomalas zu APOKOPOS 270-1 (Καὶ ἀπὸ τὴν φολ’
      ἀσημαδᾶν, ἀπ’ αὖτον ἀγκινάριν / καὶ ἂν εὕρη πράκτες καὶ καιρὸν, περνὰ τὸ κιντινάριν):
      ταῦτα, κερκυραίων λόγια, τοπικὰ, ἰδιάζοντα.
  • ii) Zum Autor: pag. 1, Zeile 1: τοῦ μπεργαδῆ, est nomen familiae Autoris.
  • iii) Zum Holzschnitt: Titelblatt (am oberen Rande des Holzschnittes): ex defatigatio-
    ne dormiens.
  • iv) Zur Sprache bzw. Handlung des Werkes: Titelblatt (am unteren Rande des
    Holzschnittes): non est ita facilis intellectu, hic libellus, sicut Rarturi conciones.
    Scopus / est, ut habeo, vanitatibus Mundi relictis, studeat, quo piè, et bene moria-
    tur. / Fingit Autor, se ex / defatigatione in somnum / delapsum esse: et sibi / illa
    visa, quae exponit, apparuisse.
    • • Diese Bemerkung stammt mit einer gewissen Sicherheit aus dem Jahr 1571 (s. unten 3ai).
      Crusius hat den APOKOPOS unmittelbar nach den DIDACHAI gelesen (s. unten [A7]
      DIDACHAI 3ai), daher verbindet er hier die beiden Werke in direktem Vergleich mitein-
      ander.
  • 3. Lektüre - Informanten:
  • a. Selbstlektüre:
  • i) S. 32730.12.1571: pag. 15 (am unteren Rand): Percucurri .30. Decemb. 1571
  • b. Informanten:
  • i) 7.3.1579, Theodosius Zygomalas (per Brief)
    • α) pag. 15 (am unteren Rand): Rursus 7. Mart. .1579. explicationibus adiectis
      celeriter Graecis / D. Theodosii Zygomalae, Patriarchae Constantinop. Pro-
      tonotarii.
  • ii) 12.8.1587, Ioannes Dondes
    • α) pag. 15 (am unteren Rand): Rursus latinas / interpretationes / ex Ioan. Don-
      de / Cretensi, domi / meae Tybingae / audivi .12. Aug. 1587
  • [A4] APOLLONIOS
    ἈΠΟΛΛώΝΙΟΣ. Διήγησις Ὡραιοτάτη Ἀπολλωνίου τοῦ ἐν Τύρῳ,
    Ριμάδα
    • A: 1564, Venedig, Giacomo Leoncini
    • B: UB Tübingen: DK I 6 4° (4)
    • C: LAYTON 1994: 241, Nr. 208 – EIDENEIER 1994B: 100 – MOENNIG
      1997: 42, Nr. 11 – EIDENEIER/MOENNIG/WINTERWERB 2000: Nr. 85
      – WILHELMI 2002: 355, Nr. 671
      E: KECHAGIOGLOU 2004: 1353-1565 (Version E)
      Bibl.: KECHAGIOGLOU 2004: 1070-1073
  • 1. Erwerb: 23.8.1564? (zusammen mit APOKOPOS nach MOENNIG 1997:
    46)
  • 2. Handschriftliche Vermerke zum Werk
  • i) Zum Autor: Titellblatt (unter dem Titel): Autore Constantino / Temeno, in
    Candia / seu Creta, pag. / 60
  • ii) Zum Autor: pag. 60 (am linken Rand, Zeile 7): Autor huius libri, Con=/stantinus
    / Temenus, / in insula / Creta, / anno 1500. / in urbe / Chania, / seu Cydo=/nia,
    die / Ianuar. .1.
  • iii) Zur Sprache: (Titelblatt, unter dem Titel): Dialectus difficilis: quod valde à Graeca
    / lingua recessit: et crases plurimae sunt, quae / nota Apostrophi / carent. / Lexico
    etiam / opus / esset.
  • iv) Zur Handlung: pag. 2 (am unteren Rand): Antiochus maior, à Sacerdotibus
    persicis occisus est eius filius, hic praesens Antiochus minor / fuit, Romae pro
    patre obses. Vixit ante Christum .252. anno, anno ab U. C. 484, / et Apollonius
    hic, calamitatem passus est .268. ante natum Christum. Haec, ex / Germanica
    Apollonii praefatione Auctoris ἀνωνύμου10. Die iarzalen werden/ nit gar raecht
    sein. ( cf. auch KECHAGIOGLOU 2004: 1073)
    • • Aus der Lektüre 1575? Es handelt sich um eine kommentarartige Bemerkung zu
      Versen 45-48 des APOLLONIOS (zitiert nach der Ausgabe Kechagioglou): Εις τον
      καιρόν τον παλαιόν, χρόνοι ᾿ναι διαβασμένοι, / χριστιανοσύνη εβρίσκετον, στον
      κόσμον ᾿ξαπλωμένη· /τότες αφέντης ήτονε, εις την Αντιοχείαν, / είς ρήγας και
      ᾿πορεύετον, με πλείσταν ατυχίαν
  • v) Zur Lektüre an seinem Geburtstag: siehe 3aiβ.
  • 3. Lektüre - Informanten:
  • a. Selbstlektüre:
  • i) 18.-21.9.1575
    • α) pag. 1 (unter dem Titel): Incepi .18. Septemb. 1575 / M. Mart.Crusius /
      summam omnium diligenter ad margines notavi.
    • β) pag. 13 (am rechten Rand, Zeile 25): Septemb. 19. quo natus / fui
      Μαρτ.(ίνος) ὁ Κρούσιος, / 1526
    • γ) pag. 31 (am rechten Rand, Zeile 2): Septemb. 20.
    • δ) pag. 47 (am rechten Rand, Zeile 11): Septemb. 21.
    • ε) pag. 60 (am unteren Rand): Absolvi .21. Septemb. 1575 / Tybingae
  • b. Informanten:
  • i) 22- 26.2.1579, Stamatios Donatos
    • α) GH 14, 16, 18-19, 20-26, 36, 37-43 (am Exemplar nicht notiert; cf. aber Nr.
      • β)
    • β) pag. 55 (am unteren Rand): Stamatius Donatus Cyprius, mihi Martino /
      Crusio Tybingae. 26. Feb. 1579. / ὁν θεὸς δίδη πρῶτα τὰ παφήματα (.sic pro-
      nuntians, pro / παθήμ.) τοῦ ἀνθρώπου, καὶ τυραχνίσματαν: καὶ δεύτερον /
      δίδη τὰ καλά. / Deus primò dat homini calamit.(ates) et afflictiones: ac tum
      demum / bona.
  • ii) 17-18.8.87, Ioannes Dondes
    • α) pag. 1 (am unteren Rand): 17. et .18. Aug. 1587 κύριος ἰωάννης / ὁ ντόνδης
      κρὴς Χανιάτης mihi M. Martino Crusio, / vocabula Apollonii, domi meae
      Tybingae exposuit, / ἀνὴρ πραγματευτὴς καὶ μακροαπόδημος,
      φι=/λανθρωπότατα.
    • β) pag. 43 (am unteren Rand): Huc usque .17. Aug. 87. cum Donde / perveni ὁ
      Κρούσιος: et postridie / usque ad finem perduxi.
    • γ) pag. 60 (am unteren Rand): Et rursus .17. et .18. Aug. 87 perlegi: adscriptis /
      Appolonio : {wie er von seinem Landt vertrieben, Schiffbruch, vnd mancherley vnglück erlitten,
      vnd doch endtlich durch glück wider in sein Landt kommen ist}. - [S.l.] : Han, [circa 1560]. -
      [63] Bl. : Ill.; (dt.) Vorlageform des Erscheinungsvermerks: Gedruckt zu Franckfurt am
      Mayn, durch Weygandt Han, ... - In Fraktur. - Mikrofiche. München : Saur, 1991. Tübingen
      Signatur: 1 G 1800;F-236. Bei WILHELMI 2002 nicht als Teil der Bibliothek von Crusius ver-
      zeichnet.
      explicationibus, adiutore et praeitore Ioanne / Donde Cretensi Chaniata, die
      / Veneris
  • [A5] BATRACHOM.
    [Ζῆνος Δημήτριος], Βατραχομυομαχία
    • A: 1539?, Venedig?, Kounadis?
    • B: UB Jena: 4° Op. th. 43 (4)
    • C: LAYTON 1994: 229, Nr. 65 – EIDENEIER 1994B: 102 – MOENNIG 1997:
      42, Nr. 5 – EIDENEIER/MOENNIG/WINTERWERB 2000: Nr. 26 –
      WILHLEMI 2002: 317, Nr. 347
    • D: MULLACHIUS 1837
  • 1. Erwerb: 1564
    Titelblatt: Crusii. / 1564 / Tybingae.
  • 2. Handschriftliche Vermerke zum Werk
  • i) Zum Autor: Titelblatt (unter dem Titel): Autore Demetrio Zeno / Zacynthio.
  • ii) Zur Form der Verse: pag. 1 (am linken Rand): παρισωτικοὶ στίχοι, / Eustath.
    .1588. 1589.11
  • iii) Besitzvermerk in der Mitte des Ornamentes: μαρτῖνος ὁ κρού=/σιος, ἐν τυβίγγῃ
  • iv) Vergleich mit der agr. Batrachomyomachia: pag 12 (am rechten Rand, Zeile 11):
    In Homero contrà, Licho=/pinax occidit Borboro=/coeten.
    • • Cf. BATRACHOM. 12.11 (379) ff.: Τότε ὁ βορβορόκοιτος, ἀπὸ μακρὰ ἐχύθη, / καὶ τὸ
      κοντάρη ἔμπηξε, ἔμπροσθεν εἰς τὰ στήθη, / Τοῦ λειχοπίνακος κ’ εὐθὺς, ὅλος
      ἀπονεκρώθη. Cf. agr. Batrachomyomachia, 226-7: Λιτραῖον δ’ ἀρ’ ἔπεφνεν ἀμύμων
      Βορβοροκοίτης, / χερμαδίῳ πλήξας κατὰ βρέγματος. (zitiert nach der Ausgabe
      ALLEN 1912).
  • 3. Lektüre - Informanten:
  • a. Selbstlektüre:
  • i) 29.-30.12.1571
    • α) Incepi .29. Decemb. 1571. mihi legere.
    • β) Finis .30. Decemb. 1571.
  • ii) 8.3.1579. 10.12.1579
    • α) pag. 14 (am unteren Rand): Rursus {8. Mart. 10. Dec.} 1579. / M. Martinus
      Crusius, / Academiae Tybing. / Professor.
      • • Am 8.3.1579 hat Crusius die von Zygomalas geschickte Explicationes in das Ex-
        emplar übertragen. Vgl. die Notiz vom 7.3.1579 bei Apokopos, s. oben [A3] 3b i).
  • iii) 10.12.1579
    • α) = ii α
  • aa. Öffentliche Lektüre: 4.4-2.8.1581
  • i) pag. 1 (unter dem Titel): Sed die .4. April .1581. Tybingae, / in vetere Aula,
    studiosorum plena, praeter Homeri / βατραχομυομαχίαν, hanc Barbaram etiam
    conversi=/onem dictavi, et / explicavi: in=/troducens (.opi=/nor.) pri=/mus, /
    Barbarograecam linguam / in Germania.
  • ii) pag. 14 (am unteren Rand): Absolvi Tybingae dictando publicè, in Aula vetere, /
    Auditoribus Academiae, die 2. Aug. 1581. feliciter / τῷ θεῷ δόξα.
  • c. Informanten
  • i) Theodosius Zygomalas, per Brief (TOUFEXIS 2002: 122-4)
  • [A6] DIAL. ANTHR. CH.
    Aδίλογος [= Διάλογος] κατ’ ἀλφάβητον ἀνθρώπου καὶ Χάρου
    • A: 1586, Venedig, C. Zanetti
    • B: UB Tübingen: DK I 10.8° (2)
    • C: LAYTON 1994: 252, Nr. 333 – EIDENEIER 1994b: 100 – MOENNIG
      1997: 44, Nr. 24 – EIDENEIER/MOENNIG/WINTERWERB 2000: Nr. 115
      (Bei WILHELMI 2002 war kein entsprechender Eintrag zu finden)
    • D: KAKOULIDI-PANOU 1964
  • 1. Erwerb: 28.3.1588
    fol. 2r: M. Martini Crusii. Accepi Ty=|bingae .28. Mart. datum Venetiis | .25.
    Februar. 1588. ab ArchiEpiscopo Philadelphiae, D. Gabriele.
  • 2. Handschriftliche Vermerke zum Werk usw.
    Keine Vermerke
  • 3. Lektüre - Informanten
    Informanten
  • 5. 6.1588, Nikolaos Rales
  • i) 5. Iunii 1588. percucurri cum Graeco | (.ἐκ νήσου Χάλκης, πρὸς τῇ | Ρόδῳ νήσῳ,
    ὁρμωμένῳ.) | Nicolao Rale, hic Ty=|bingae mecum | versante, elee=|mosynamque
    colligente.
  • [A7] S. 331DIDACHAI
    Ραρτοῦρος Ἀλέξιος, ΔΙΔΑΧΑΙ ΑΛΕΞΙΟΥ / ἹΕΡΕ΄ΩΣ ΤΟΥ
    ΡἉΡΤΟΥ ΡΟΥ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟ- / φύλακος κερκύρας τουτὶ τὸ βιβλίον
    καλεῖται. […]
    • A: 1560, Venedig, Alexios Rarturos
    • B: UB Jena: 4° Op. th. 43 II, (1)
    • C: LAYTON 1994: 239, Nr. 184 – EIDENEIER 1994B: 102 – MOENNIG
      1997: 42, Nr. 8 – EIDENEIER/MOENNIG/WINTERWERB 2000: Nr. 80 –
      WILHELMI 2002: 348, Nr. 601
    • D: keine; cf. ZARIDI 1998: 117 ff.
  • 1. Erwerb: 16.6.1564
    Titelblatt (unter dem Titel): Domino Martino Crusio S. Engelbertus / Milander
    dono misit Venetiis. / Accepi ego Crusius .16. Iun.: 1564, Tybingae, / […] Regi-
    naldum Gallum, famulum nobilis Eberh. Schenccii.
  • 2. Handschriftliche Vermerke zum Werk usw.:
  • i) Titelblatt (am linken Rand): Binderlohn 10 fl.
  • ii) Zum Autor: Titelblatt (am linken Rand, senkrecht): Die .9. Novemb. 1580. mihi è
    Venetorum urbe Tybingam scripsit D. / Hieron. Viscerus, Medic. studiosus: Rar-
    turum hunc, Corcyrae mortuum esse.
    • • Rartouros ist zwischen August und Oktober 1574 gestorben, s. ZARIDI 1998: 92.
  • iii) Zum Autor: (Verso der ersten Seite des Bandes): Anno .1589. Octob.(rii) .8.
    mecum erat (.cum M. Martino Crusio.) hic / Tybingae, Graecus κερκυραῖος,
    δημήτριος πάγκαλος ad / Patriarcham Hieremiam in Moschoviam, cum De-
    metrio Larissae / Archipresbytero (.meo hospite.) proficiscens. Is dicebat mihi, /
    suam matrem fuisse sororem Alexii Rarturi: cuius F. Ni=/colaus (.ut et μανουήλ
    παραστάτης.) hodie in / Corcyra doceant.
    • • S. auch Mh 466.4, pag. 186, wo die ursprüngliche Information niedergeschrieben wurde.
      S. ZARIDI 1998: 93 ff. über Nikolaos Rartouros und 95-6 über Μανουήλ Παραστάτης.
  • iv) Zur Sprache: Titelblattt (am rechten Rand, mit Strich verwiesen zu κοινὴν
    διάλεκτον): In lingua subtili, non / grossa, nec / LatinoGrae=/ca. Latinograeca,
    vel Graecolatina, / est illa vetus / Graeca, et pura. / Grossa Graeca, / qua vulgus /
    Graecum hodie / utitur. / Subtilis Graeca, / quam docti Grae=/ci hodie u-
    sur=/pant.
    • • Notiz aus dem Jahre 1571?: cf. oben [A3] APOKOPOS.
  • v) Zur Sprache: Über dem Titel:: Lingua haec non est ἀκραιφνής, sed ὑποβάρβαρος.
    Eustath. 330. Iliad: 212
  • 3. S. 332Lektüre - Informanten
  • a. Selbstektüre
  • i) 14.-29.12.1571
    • α) pag. 1 = 3r (Neben dem Titel): Incepi domi mihi legere 14. Decemb. 1571.
      Esslingae.
    • β) pag. 11, am Ende des Textes (Ende der 1. διδαχή): Absolvi .15. Decemb.
      • 1571.
    • γ) pag. 12, (unter dem Titel):: Incepi eodem die, scil. Sabbati. (Anfang der 2.
      διδαχή)
    • δ) pag. 28, am Ende des Textes (Ende der 2. διδαχή): Absolvi .17. Decemb.
      • 1571.
    • ε) pag. 28, unter dem Titel (Anfang der 3. διδαχή): Incepi eodem die.
    • Ϛ) pag. 41, am Ende des Textes (Ende der 3. διδαχή): Finis .18. Decemb. 1571
    • ζ) pag. 42, unter dem Titel (Anfang der 4. διδαχή): Incepi 19. Decemb. 1571.
    • η) pag. 54, am Ende des Textes (Ende der 4. διδαχή): Absolvi eodem die, ante
      prandium, quod apud socerum Urbanum Vetscherum cepi.
    • θ) pag. 55, unter dem Titel (Anfang der 5. διδαχή): Incepi eodem die.
    • ι) pag. 65, am Ende des Textes (Ende der 5. διδαχή): Absolvi eiusdem diei noc-
      te, post 7am. horam.
    • ια) pag. 66, unter dem Titel (Anfang der 6. διδαχή): Incepi .20. Decemb. 1571.
    • ιβ) pag. 79, am Ende des Textes (Ende der 6. διδαχή): Absolvi eodem die.
    • ιγ) pag. 79, unter dem Titel (Anfang der 7. διδαχή): Incepi .21. Decemb. 1571.
    • ιδ) pag. 94, am Ende des Textes (Ende der 7. διδαχή): Absolvi 22. Decemb. 1571.
    • ιε) pag. 95, unter dem Titel (Anfang der 8. διδαχή): Incepi .23. Decemb. 1571.
      quo Domenico die, baptizata mihi Esslingae est filiola Pulcheria, nata nudius
      tertius, hora semitertia pomeridiana. τῷ θεῷ δόξα. Eadem .1572. mortua est,
      hora .1a. noctis, diem 22m. Ianuar. secutae.
    • ιϚ) pag. 106, am Ende des Textes (Ende der 8. διδαχή): Absolvi eodem .23. De-
      cemb. 1571.
    • ιζ) pag. 106, unter dem Titel (Anfang der 9. διδαχή): Incepi postridie.
    • ιη) pag. 118, am Ende des Textes (Ende der 9. διδαχή): Finis .24. Decemb. 1571.
    • ιθ) pag. 119, unter dem Titel (Anfang der 10. διδαχή): Incepi eodem die.
    • κ) pag. 127, am Ende des Textes (Ende der 10. διδαχή): Absolvi manè, natali
      Christi.
      καὶ μὴ ἀκραιφνής, ἀλλ’ ὑποβάρβαρος περί που τοὺς Παφλαγόνας, οἳ κρωμακωτούς τόπους
      τοὺς πετρώδεις καὶ οὐ ῥᾷον ἀναβαινομένους φασί. (zu Vers 730. Bd. 1, S. 516, Z. 9, zitiert
      nach M. van der Valk, Eustathii archiepiscopi Thessalonicensis commentarii ad Homeri Ilia-
      dem pertinentes, vols. 1-4. Leiden: Brill, 1:1971; 2:1976; 3:1979; 4:1987: 1:1-802; 2:1-838; 3:1-
      944; 4:1-991) Cf. WILHELMI 2002: 307, Nr. 264.
    • κα) S. 333pag. 128, unter dem Titel (Anfang der 11. διδαχή): Incepi die natali Christi.
    • κβ) pag. 139, am Ende des Textes (Ende der 11. διδαχή): Absolvi eo ipso die.
    • κγ) pag. 140, unter dem Titel (Anfang der 12. διδαχή): Incepi .26. Decemb. 1571.
    • κδ) pag. 147, am Ende des Textes (Ende der 12. διδαχή): Absolvi eodem die.
    • κε) pag. 148, unter dem Titel (Anfang der 13. διδαχή): Incepi nocte eiusdem diei
    • κϚ) pag. 175, am Ende des Textes (Ende der 13. διδαχή): Finis .28. Decemb. 1571.
    • κζ) pag. 176, unter dem Titel (Anfang der 14. διδαχή): Incepi eodem die.
    • κη) pag. 187: Absolvi, ξὺν θεῷ, Esslingae (.quo Tybingensis Acade=/mia propter
      pestem secesserat.) in domo, mihi ab humaniß. / socero Urbano Veschero
      gratis concessa, perlegens .29. De=/cemb. 1571. M. Martinus Crusius, profes-
      sor Graec. et Lat. Tybing. Tunc primum / operam dare coepi
      Bar=/baroGraecae linguae.
  • b. Informanten
    Cf. 2iii.
  • [A8] HISTORIA
    Nicetas Choniates, LXXXVI annorum historia, videlicet ab anno restitu-
    tae Salutis circiter MCXVII, in quo Zonaras desinit, usque ad annum
    MCCIII, libris XIX descripta; opus … Graece Latineque editum, Hieron-
    ymo Wolfio interprete.
    • A: 1557, Basel, Johann Oporunus
    • B: UB Tübingen : Cd 4980.2 1. Ex.
    • C: ADAMS 1967: Nr. 255 – WILHELMI 2002: 335, Nr. 500
    • D: BEKKER 1835
  • [A9] ILIAS
    Ὁμήρου ᾿Iλιάς μεταβληθεῖσα πάλαι εἰς κοινὴν γλῶσσα νῦν δὲ
    διορθωθεῖσα, καὶ διατεθεῖσα συντόμως, καὶ κατὰ βιβλία, καθὼς ἔχει ἡ τοῦ
    Ὁμήρου βίβλος, παρὰ Νικολάου τοῦ Λουκάνου […]
    • A: 1526, Venedig, Stefano da Sabbio … ad istantia di miser Damian di
      santa Maria da spici
    • B: UB Tübingen: Cd 6055 4°
    • C: LAYTON 1994: 226, Nr. 31– EIDENEIER 1994B: 101 – MOENNIG 1997:
      42, Nr. 1 – EIDENEIER/MOENNIG/WINTERWERB 2000: Nr. 10 –
      WILHELMI 2002: 317, Nr. 348
      Ε: LEGRAND 1870 (nur Bücher 1-12)
  • 1. S. 334Erwerb: 16.1.1581
    Titelblatt (am linken Rand): Misit mihi M. Martino Crusio, ex Ilfelda Tybingam,
    clariss. vir, D. M. Michael Neander Soraviensis, ὁ τίμιος φίλος. / Accepi autem 16.
    die Iul. 1581. ipso meridie (.post horam 11am.) à M. Sebast. Blossio Minsingensi:
    qui Stutgardiae acceperat ab Iosepho Engelharto. D. Leonhardi compatris mei F.
    Iosephus autem (.I. V. Doctor, et Palatinii consiliarius.) à nobili D. Francisco à
    Domstorff, cui Neander 10. Maii miserat, acceperat. τῷ θεῷ δόξα.
  • 2. Handschriftliche Vermerke zum Werk usw.
    Keine Vermerke
  • 3. Lektüre - Informanten
  • a. Selbstlektüre
  • i) 6.-17.9.1575. 17.-20.12.1581
    • α) pag. 289 (am unteren Rand) : In alio Exemplari, huic simili13, ego M. Mar-
      tinus Crusius, hoc opus mihi à die .6. Septemb. usque ad .17. Septemb.
      eodem 1575. anno perlegeram: et haec, quae ad margines huc transtuli (.à 17.
      Decemb. usque ad 20. eiusdem, 1581.) tunc ibi annotaveram.
    • β) vorletzte Seite des Exemplars, numeriert als pag. 20 (Ende der Alosis tes Troi-
      as): Perlegeram à 17. usque ad. 18. Septemb. 1575. in alio Exemplari. Ibi haec
      annotaveram in marginibus: quae .20. Decemb. 1581. in hoc Exemplar tran-
      scripsi. Die Mercurii. | Μαρτῖνος ὁ Κρούσιος, ἐν Τυβίγγῃ ἑκατέρας γλώσσης
      διδάσκαλος. | καὶ ταῦτα μὲν δὴ ταῦτα: δόξα τῷ θεῷ.
  • ii) 10.11.1581
    • α) pag. 2 (am oberen Rand): Incepi M. Martinus Crusius 10. Novemb. 1581. /
      Tybingae.
  • b. Informanten
    Keine Angaben am Exemplar; Crusius hat zusammen mit Stamatios Donatos ein
    zweites, heute verschollenes Exemplar gelesen, und daraus Glossen in GH 17-8
    verzeichnet. S. Eintragungen 3aiα) und β) hier und weiter unten, unter [B 8].
  • [A10] PENTHOS THAN.
    Γλυκὺς Γιοῦστος, Πένθος Θανάτου, ζωῆς μάταιον καὶ πρὸς θεὸν
    ἐπιστροφή
    • A: 1564, Venedig, Giacomo Leoncini
    • B: UB Tübingen: DK I 6.4° (2)
    • C: LAYTON 1994: 241, Nr. 210 – EIDENEIER 1994b: 100 – MOENNIG
      1997: 42, Nr. 10 – EIDENEIER/MOENNIG/WINTERWERB 2000: Nr. 87 –
      WILHELMI 2002 : 363, Nr. 737
    • D: ZORAS 1970
      Bibl.: ZORAS 1970: 51-57
  • 1. Erwerb: 23.8.1564 (nach Moennig 1997: 46)
  • 2. Handschriftliche Vermerke zum Werk usw.
  • i) Zum Autor: Tittelblatt: Autore Demetrio Zeno Zacynthio ratione editionis. / pag.
    2 vgl. aber ii & iii.
  • ii) pag. 2 (am rechten Rand): Autor libri, / Ioan. Glyces, / mortuus14.
  • iii) pag. 2 (am rechten Rand):: Demetrius / Zenus, edi=/tionis autor.
  • 3. Informanten - Lektüre
  • a. Selbstlektüre: 29-30.9.1575
  • i) pag. 2 (unterhalb des Titels): Incepi .29. Septemb. 75.
  • ii) pag. 23 (am unteren Rand): Absolvi .30. Septemb. 75. / M. Crusius Tybingae
  • b. Informanten
  • i) 23-24.1.1581, Luca et Andreas Argyris (GH 71-72)
  • ii) 29.6.1582, Gabriel Calonas
    • α) pag. 23 (am unteren Rand): Denuo .29. Iun. multorum vocab. explicationes,
      ex ore D. Gabrielis / καλωνᾶ Corinthii, ἱερέως, domi meae adscripsi Tybin-
      gae .1582.
  • iii) 17. &18.8.1587, Ioannes Dondes (Mh 466.3, p. 575)
  • [A11] PORTOLANOS
    [Τάγιας Δημήτριος], Πορτολάνος
    • A: 1573, Venedig, Christoforo Zanetti
    • B: UB Tübingen: Fa 16 a.4°
    • C: LAYTON 1994: 246, Nr. 270 – EIDENEIER 1994B: 101 – MOENNIG
      1997: 43, Nr. 18 – EIDENEIER/MOENNIG/WINTERWERB 2000: Nr. 101
      – WILHELMI 2002: 345, Nr. 576
    • D: DELATTE 1947
  • 1. Erwerb: 6.9.1580
  • i) Titelblatt (am unteren Rand): Μ. Μαρτίνου τοῦ Κρουσίου, ἐν Τυβίγγῃ. / Accepi
    .6. die Septemb. .1580. mihi / è Venetiis à D. Hieronymo Viscero / missum.
  • 2. S. 336Handschritliche Vermerke zum Werk usw.
  • i) Zum Inhalt und dem Informanten: pag. 55 (κεφάλαιον νε΄. am Rand re.:) est
    canalis, quam bene vidit κύριος ἰωάννης δόνδης κρής: ut mihi 18. Iul. .1587. domi
    meae dicit, Tybingae.
  • ii) Zum Inhalt und dem Informanten: pag. 139 (κεφάλαιον ρλθ΄.), (am rechten
    Rand): ὁ κύριος δόνδης ibi fuit i. annum. Vescuntur ibi palmulis. Ipse fuit ibi cap-
    tivus: sicut etiam in aliis tribus locis: et semper effugit. Dicit mihi 19. Iul. 87. Non
    est bona aqua in Zerbe. Nulli ibi montes. Homines, valde barbari. Fuit etiam in C.
    Fessa. Fuit in Europa, Asia, Africa.
  • 3. Lektüre - Informanten
  • a. Selbstlektüre: Keine Informationen
  • b. Informanten
  • i) 30.-31.81584. 2.9.1584. 9.9.1584, Andreas Darmarius (GH 130)
  • ii) 18.-21.2.158515, Andreas Argyrus & Ioannes Tholoitis (GH 147)
  • iii) 17.-23.7.1587, Ioannes Dondes
    • α) letzte Seite nach dem Wort ΤΕΛΟΣ: Explicavit mihi pleraque omnia in hoc
      libro / vocabula annotata, ὁ τὰ ναυτικὰ σοφώτατος κύριος ἰωάννης Δόνδης,
      ἐκ / Χανίας τῆς Κρήτης, ἀπὸ τῆς ικ΄. / ἕως τῆς κγ΄. ἰουλίου, αφπζ΄. / ἐν τῷ
      οἴκῳ μου ἐν τυβίγγῃ. / Μαρτῖνος ὁ Κρούσιος / ἔγραψα. / τῷ θεῷ χάρις.
    • β) cf. 2.i., 2.ii.
  • [A12] SOSANNA
    Μάρκος Δεφαράνας, Ἱστορία τῆς Σωσάννης
    • A: 1569, Venedig, Giacomo Leoncini
    • B: UB Tübingen: DK I 10.8° (1)
    • C: LAYTON 1994: 245, Nr. 258 – EIDENEIER 1994B: 100 – MOENNIG
      1997: 43, Nr. 16 – EIDENEIER/MOENNIG/WINTERWERB 2000: Nr. 97 –
      WILHELMI 2002: 300, Nr. 206
      E: photomechanischer Nachdruck dieses Exemplars in KECHAGIOGLOU
      1982: 64-150
      Bibl.: HOLTON 1996
  • 1. Erwerb: 16.6.1581
    Titelblatt: M. Martinus Crusius. | 16. Iul. 1581. à D. D. | Ioan. Thalio accepi, | è
    Northusa.
  • 2. S. 337Handschriftliche Vermerke zum Werk usw.
  • i) Zum Autor: Titelblatt: Autore Marco Depharana.
  • ii) pag. 15 (am unteren Rand neben dem Wort Τέλος).: Autor est, | μάρκος
    δεφαράνας | Videtur ex | ins. Zacyntho esse.
    • • Diese Information stammt aus der ›Entzifferung‹ der Akrostichis des Gedichtes (Verse
      1-29: ΜΑΡΚΟΣ ΔΕΦΑΡΑΝΑΣ, Verse 55-70: ΔIΑΚΥΘHΝΟΣ), wie der Autor selbst in
      den letzten Versen des Gedichtes dem Leser aufgefordert hat (374-5: καὶ ᾿κεῖνος ὁποῦ
      τἄκαμε ἐσὺ ποῦ τὸν γυρεύγης / εἰς τὰ κεφάλαια τῆς ἀρχῆς, αὐτήνονε νὰ εὕρης). S. dazu
      auch HOLTON 1986: 174.
  • 3. Lektüre - Informanten
  • a. Selbstlektüre: 16.10.1581
  • i) pag. 15 (am unteren Rand, unter dem Wort Τέλος.): Perlegi .16. | Octob. 1581. |
    Tybingae. | M. Martinus | Crusius. | τῷ θεῷ δόξα.
  • b. Informanten
  • i) 30.6.1582, Gabriel Calonas
    pag. 15 (am unteren Rand, unter dem Wort Τέλος.): Vocabula ex ore D. Gabrielis
    καλωνᾶ | adscripsi .30. Iun. 1582.
  • [A13] SPANOS
    ΣΠΑΝΟΣ
    • A: 1562, Venedig, Christoforo Zanetti
    • B: UB Tübingen: DK I 6.4° (3)
    • C: LAYTON 1994: 240, Nr. 199 – EIDENEIER 1994b: 100 – MOENNIG
      1997: 42, Nr. 9 – EIDENEIER/MOENNIG/WINTERWERB 2000: Nr. 82 –
      WILHELMI 2002: 353, Nr. 647
    • D: EIDENEIER 1977
      Bibl.: EIDENEIER 1977: 242-246
  • 1. Erwerb: 16.6.1564? (nach MOENNIG 1997: 46)
  • 2. Handschriftliche Vermerke zum Werk usw.:
  • i) Zum Werk: Titelblatt (unter dem Titel): διαβολὴ εἰς τοὺς σπανοὺς, διὰ τοὺς
    αὐτῶν εἰς τοὺς ἕλληνας / δεινοτάτας ἀδικίας, ut puto, πάμπολλα ἀκάθαρτα, / καὶ
    βδελυκτά/.
    • • Notiz aus dem Jahr 1575? Hier interpretiert Crusius die σπανούς irrtümlicherweise als
      die Spanier (lat. Hispanos), s. oben S. 141
  • ii) Zum Werk: Titelblatt (am linken Rand): Liber hunc D. Hierony. Viscerus / 9.
    Novemb. 1580 Venetiis / mihi M. Crusio scripsit, non / esse in Hispanos
    ὑβριστικὸν: / sed σπανοὺς dici, quibus / barba tenuis raraque est. / puto, χρῶμα
    esse Grae= / corum, Hispanos metuen= / tium.
    • • S. 338Korrektur von i) mit Hilfe von Informationen aus Venedig. Zur Interpretation s. oben,
      S. 141.
  • iii) Zum Werk: Titelblatt (am linken Rand): Et 23. Ianu. .1581. mihi / D. Andreas
    Argyrus, Graecus, / dicebat in mensa mea, σπά= / νος, est libellus, in raram / ha-
    bentes barbam, qui sunt astuti.
  • iv) Zum Werk: Verso des Titelblattes (am rechten Rand) Ex D. Ga= / briele Calo= /
    na Corinthii / 28. Iun. 1582. (Am unteren Rand ): Fuit hic vir (.fortè Graecus.)
    Venetiis, deformissimus: habens uxorem pul= / cherrimam: quam alius amans,
    non potiri valens, in maritum scripsit / hunc librum. Unde: ille dolore et pudore
    mortuus est: et alter uxorem eius duxit. / Sic puer audivit. (scil. Gabriel Calonas).
    • • Sonst nicht belegte Information.
  • v) Redewendung eines Informanten: pag. 46 (am unteren Rand): D. Philip. Mauricius
    .27. Aug. 1585. / ὅταν ἕνας ἄνθρωπος δὲν ἔχει χρήματα, ἔναι / ἀποθαμένος, καὶ
    ἀπὸ τὸν κόσμον / χαμένος / ἀπολεσθείς.
    • • Das ἀπολεσθείς stellt hier ein Interpretament zu ngr. χαμένος dar.
  • 3. Lektüre - Informanten
  • a. Selbstektüre: 30.9.-1.10.1575
  • i) pag. 1 (am rechten Rand): Incepi .30. Septemb. 1575.
  • ii) pag. 9 (am linken Rand): Octob. 1
  • iii) pag. 45 (am unteren Rand): τέλος α΄. ὀκτωβ. αφοε΄.
  • b. Informanten
  • i) 29.6.1582, Gabriel Calonas
    pag. 45 (am unteren Rand): Ex ore Gabrielis Calonae .29. Iun. 1582 explica-
    tiones domi adscripsi, hodiernae / linguae studio.
  • ii) 27.8.1585, Philippus Mavricius?
    • cf. 2vi.16
  • [A14] THESAVROS
    Δαμασκηνός ὁ Στουδίτης, Βιβλίον ὀνομαζόμενον Θησαυρός. Ὅπερ
    συνεγράψατο, ὁ ἐν μοναχοῖς Δαμασκηνὸς ὁ ὑποδιάκονος καὶ στουδίτης ὁ
    θεσσαλονικεύς. Ἐτυπώθυσαν δὲ νεωστὶ, καὶ ἕτεροι ἓξ λόγοι. τοῦ
    σοφωτάτου ἐν ἱερομονάχοις, κυροῦ ἀλβέρτου μαρίνου τοῦ χιίου, πολλά
    ὡραῖοι.
    • A: 1570, Venedig, Giacomo Leoncini
    • B: UB Tübingen: Gi 288.4°
    • C: S. 339LAYTON 1994: 246, Nr. 263 – EIDENEIER 1994B: 101 – MOENNIG
      1997: 43, Nr. 17 – EIDENEIER/MOENNIG/WINTERWERB 2000: Nr. 99
      – WILHELMI 2002: 299, Nr. 198
    • D: DELDIMOS 1983
  • 1. Erwerb: 28.2.1578
    pag. 2v (= verso des Inhaltverzeichnisses, am Ende des Vorworts von Damaski-
    nos): Μαρτίνος ὁ Κρούσιος. | Accepi .28. Febru. .1578. Tybingae: mittente mihi
    petenti, | Ioanne Scheurlino D. Medic. Augustae: qui mihi comparaverat| per
    Hieronymum Mercurialem Patavii Doctorem: qui Scheurlino | litteras scripserat.
    .X. Ianuar. .78. et .6. Febru. 78. Patavio. Attulit mihi Nocolaus Rostius (.Cratic.)
    Vinariensis, adolescens Musicus.
  • 2. Handschriftliche Vermerke zum Werk usw.:
  • i) Zum Autor: Titelblatt (verbunden mit einem Strich mit dem Namen des
    Δαμασκηνός am Titel des Werkes): κατεκαύη ὑπὸ τῶν Ἀγαρηνῶν ἐν πόλει
    λαρίσσῃ, ante .8. circ. annos: propter contra ipsorum impiam doctrinam dispu-
    tasset. ὁ μέγας τὴν σοφίαν, καὶ μέγα ὄνομα ἔχων. Dixit mihi Ioann. ἱερεὺς
    Θεσσαλονικεὺς, καὶ κύριος ἀνδρέας ἀργυρός. 19. Febru. 1585. domi meae. ὁ
    Κρούσιος.
    • • Fälschliche Information.
  • ii) Zum Werk: Titelblatt (im leeren Raum zwischen dem Ornament vor dem
    Zeichen u. dem Druckzeichen von G. Leoncini): ὁ θησαυρὸς, in pagorum Grae-
    ciae et Thraciae Templis, | suis Domenicis et festis diebus, quibus hi λόγοι in-
    scripti sunt, | à Sacerdote ad populum legi solet.: | inquit D. Stephanus Gerla-
    chius.
  • iii) Zum Autor: Titelblatt (am Rand re.): At .4. Septemb. .87. mihi | dixit Patriarcha
    patriae | Iustiniane Archidarum: | eum non esse combustum: | sed ante .X. annos
    κοιμη=|θῆναι εἰρηνικῶς: cum fuisset | μητροπολίτης ναυπάκτου | καὶ ἄρτης.
    Composuisse τὸν | θησαυρὸν in adolescentia sua.
    • • Richtige Information. Cf. Mh 466.3, pag. 617.
  • iv) Zum Autor: Titelblatt: Ἀπέθανεν ὁ ἀγαθὸς ἀνὴρ οὗτος .1577. Μητροπολίτης ὢν
    εὐπάκτου | καὶ ἄρτης (.ἐν τῇ αἰτωλίᾳ.) πρότερον δὲ, ἔτι ἐπίσκοπος ὢν,
    ἀπέ=|σταλτο ἔξαρχος εἰς ῥωσίαν μικρὴν (.ὑπὸ τῷ πολωνικῷ βασιλεῖ | οὖσαν.) ὑπὸ
    Μητροφάνους τοῦ πατριάρχου. ὁ δὲ κύριος ἱερεμίας αὐτῷ πρώτῳ | εἰς τὰ
    γραμματικὰ μαθητεύσας, ὅτε πατριάρχης ἐγένετο, ἐποίησεν εὐπάκτου καὶ ἄρτης
    Μητροπολίτην. Dixit mihi .29. Iun. 1582. domi meae | κύριος γαβριὴλ καλωνᾶς ὁ
    Κορίνθιος.
  • v) Zum Gregorios Malaxos: pag. 644 (letzte) (Crusius vermerkt mit einem Strich das
    Wort Γρηγορίου τοῦ Μαλαξοῦ im Kolophon des Werks): Vivit adhuc 1585. senex
    bonus, Venetiis, quotidie accedens Archiep. Gabrielem. Inquit Andr. Argyros.
Druckseite 340: Tabellen-, Spalten- oder Transkriptionsseite. Der extrahierte Text ist hier in der Leserichtung nicht verlässlich; maßgeblich ist das Seitenbild.
Extrahierten Text anzeigen
3. Lektüre - Informanten
a. Selbstlektüre: 24.12.1579-16.4.1580
i) | pag. 1: Incepi .24. Decemb. .1579. Tybingae mihi legere. M. Mart.
Crusius.
ii) | pag. 15: Absolvi .25. Decemb. 79. (= λόγος Α΄)
iii) | pag. 16: Incepi .25. Decemb. 79.
iv) | pag. 34: Absolvi .26. Decemb. 79. (= λόγος β΄)
v) | pag. 34: Incepi .14. Martii .1580.
vi) | pag. 53: Finis .16. Mart. 80. (= λόγος γ΄)
vii) | pag. 54: Incepi αὐθημερόν. (= 16 Mart.)
viii) | pag. 72: Finis eodem .16. Mart. 80. (= λόγος δ΄)
ix) | pag. 73: Incepi αὐθημερόν. (= 16. Mart.)
x) | pag. 92: Finis 18. Mart. .1580 (= λόγος ε΄)
xi) | pag. 92: Incepi αὐθημερόν. (= 18. Mart.)
xii) | pag. 105: Finis 18. Mart. 80. (= λόγος Ϛ΄)
xiii) | pag. 92: Incepi αὐθημερόν. (= 18. Mart.)
xiv) | pag. 118: Finis 19. Mart. 1580. (= λόγος ζ΄)
xv) | pag. 119: Incepi αὐθημερόν. (= 19. Mart.)
xvi) | pag. 140: Finis .21. Mart. 80. (= λόγος η΄)
xvii) | pag. 140: Incepi αὐθημερόν. (= 21. Mart.)
xviii) | pag. 155: Finis .22. Mart. 80. (= λόγος θ΄)
xix) | pag. 154: Incepi αὐθημερόν. (= 22. Mart.)
xx) | pag. 168: Finis .22. Mart. 80. (= λόγος ι΄)
xxi) | pag. 168: Incepi αὐθημερόν. (= 22. Mart.)
xxii) | pag. 189: Finis .23. Mart. 80. (= λόγος ια΄)
xxiii) | pag. 189: αὐθημερὸν incepi. (= 23 Mart.)
xxiv) | pag. 202: Finis eodem .24. Mart. 1580. (= λόγος ιβ΄)
xxv) | pag. 203: Incepi αὐθημερόν. (= 24. Mart.)
xxvi) | pag. 214: Finis .25. Mart. 80. (= λόγος ιγ΄)
xxvii) | pag. 214: Incepi αὐθημερόν. (= 25. Mart.)
xxviii) | pag. 236: Finis .26. Mart. .80. (= λόγος ιδ΄)
xxix) | pag. 236: Incepi eodem. (= 26. Mart.)
xxx) | pag. 243: Finis eodem .26. Mart. 80. (= λόγος ιε΄)
xxxi) | pag. 244: Incepi αὐθημερόν. (= 26. Mart.)
xxxii) | pag. 251: Finis eodem .26. Martii .1580. (= λόγος ιϚ΄)
Druckseite 341: Tabellen-, Spalten- oder Transkriptionsseite. Der extrahierte Text ist hier in der Leserichtung nicht verlässlich; maßgeblich ist das Seitenbild.
Druckseite 341 (Tabelle, Spalten oder Transkription)
Extrahierten Text anzeigen
xxxiii) | pag. 251: Incepi αὐθημερόν vesperi. (= 26. Mart.)
xxxiv) | pag. 253: Mart. 27. Die Palmarum.
xxxv) | pag. 263: Finis .27. Mart. 80. (= λόγος ιζ΄)
xxxvi) | pag. 263: Incepi αὐθημερόν. (= 27. Mart.)
xxxvii) pag. 271, li. am Rand, Zeile 2: Mart. 28.
xxxviii) pag. 292: Finis .28. Mart. 1580. (= λόγος ιη΄)
xxxix) | pag. 292: Incepi eodem die. (= 28. Mart.)
xl) | pag. 297, am Rand li., Anfang des letzten §:: Mart. 29.
xli) | pag. 308: Finis .29. Mart. 80. (= λόγος ιθ΄)
xlii) | pag. 309: Incepi eodem die. (= 29 Mart.)
xliii) | pag. 311, am Rand li., Zeile 9: Mart. 30
xliv) | pag. 333: Finis .30. Mart. 80. (= λόγος κ΄)
xlv) | pag. 333, am Rand li., neben dem Titel: April .1. (am unteren Rand):
M. Martinus Crusius, Graecus et Latinus Professor | Tybingae 1580.
xlvi) | pag. 357, Anfang des 2. §: April. 2
xlvii) | pag. 362: Finis .2. April. 80. (= λόγος κα΄.)
xlviii) | pag. 363: ἠρξάμην αὐθημερόν. (= 2. April)
xlix) | pag. 381: Finis .2. April. 80. (= λόγος κβ΄.)
l) | pag. 381: Incepi eodem die. (= 2. April. 80.)
li) | pag. 383, am Rand li., Mitte der Seite:: April. 3. die Paschatis
lii) | pag. 407, Anfang des 2. §: April. 4.
liii) | pag. 409: Finis .4. April 80. (= λόγος κγ΄.)
liv) | pag. 409, am Rand re., neben dem Titel:: κυριακὴ τῆς ἀποτυρώσεως,
principium est Quadragesimae.
lv) | pag. 423: Finis .4. April .80. (= λόγος κδ΄.)
lvi) | pag. 423: αὐθημερόν ἠρξάμ(ην). (= 4. April.)
lvii) | pag. 425, Anfang des 2.§ April. 5.: pag. 447, Anfang des letzten §:
April 6.
lviii) | pag. 451: Finis 6. April. 80. (= λόγος κε΄.)
lix) | pag. 452: αὐθημερόν ἠρξάμην. (= 6. April.)
lx) | pag. 460: Finis αὐθημερόν. (= 6. April.) (= 1. Teil des λόγος κϚ΄).
lxi) | pag. 460: Incepi eodem 6. April. 80.
lxii) | pag. 471: Finis αὐθημερόν. (= 6. April.) (= 2. Teil des λόγος κϚ΄).
lxiii) | pag. 472: αὐθημερόν ἠρξάμην. (= 6. April)
lxiv) | pag. 473, am Rand li. Zeile 2:: April. 7.
lxv) | pag. 488: Finis eodem .7. April. 80. (= λόγος κη΄.)
Druckseite 342: Tabellen-, Spalten- oder Transkriptionsseite. Der extrahierte Text ist hier in der Leserichtung nicht verlässlich; maßgeblich ist das Seitenbild.
Druckseite 342 (Tabelle, Spalten oder Transkription)
Extrahierten Text anzeigen
lxvi) | pag. 488: Incepi αὐθημερόν (= 7. April.)
lxvii) | pag. 500, 2 Zeile, am Rand re.: April. 8.
lxviii) | pag. 505: Absolvi .8. April. 80. | Μ. Κρούσιος. (= λόγος κθ΄.)
lxix) | pag. 505: αὐθημερόν incepi. (= 8. April.)
lxx) | pag. 522: Finis eodem .8. April. 80. (= λόγος λ΄.)
lxxi) | pag. 522: .9. April. 1580.
lxxii) | pag. 540: Finis eodem .9. April. 80. (= λόγος λα΄.)
lxxiii) | pag. 540: Incepi αὐθημερόν. (= 9. April.)
lxxiv) | pag. 546, am Rand re., 4 Zeile:: April. 10.
lxxv) | pag. 557: Absolvi .10. April. 1580. (= λόγος λβ΄.)
lxxvi) | pag. 557: αὐθημερὸν ἠρξάμην. (= 10. April.)
lxxvii) | pag. 565, am Rand li., Anfang des 2. § April. 11.
lxxviii) pag. 568, am Rand re., Mitte:: April. 12.
lxxix) | pag. 574: Finis 12. April. 80. (= λόγος λγ΄.)
lxxx) | pag. 574: Incepi αὐθημερόν. (= 12. April.)
lxxxi) | pag. 581, am Rand li., Zeile 2:: April. 13.
lxxxii) | pag. 582: Finis .13. April. 80. (= λόγος λδ΄.)
lxxxiii) pag. 583: Incepi αὐθημερόν. (= 13. April.)
lxxxiv) pag. 594,, am Rand. re., Zeile 8:: April. 14.
lxxxv) | pag. 599: Finis .14. April. 80. (= λόγος λε΄.)
lxxxvi) pag. 599: Incepi αὐθημερόν. (= 14. April.)
lxxxvii) pag. 612: Finis eodem .14. April. 1580. (= λόγος λϚ΄.)
lxxxviii) pag. 613: Incepi eodem .14. April. 80.
lxxxix) pag. 617, am Rand li.: April. 15.
xc) | pag. 621: Τέλος .15. April. 80. (= λόγος ἀλβέρτου, κεφ. α΄.)
xci) | pag. 630: Finis eodem .15. April. 80. ( = λόγος ἀλβέρτου, κεφ. β΄.)
xcii) | pag. 630: αὐτῆμαρ incepi. (= 15. April.)
xciii) | pag. 640: Finis eodem .15. April. 80. (= λόγος ἀλβέρτου, κεφ. γ΄.)
xciv) | pag. 640: Incepi αὐθημερόν. (= 15. April.)
xcv) | pag. 641, am Rand li.: April. 16.
xcvi) | pag. 648: Finis .16. April. 80. (= λόγος ἀλβέρτου, κεφ. δ΄.)
xcvii) | pag. 648: Incepi αὐτῆμαρ. (= 16. April.)
xcviii) | pag. 654: Finis eodem die. (= 16. April.) (λόγος ἀλβέρτου, κεφ. ε΄.)
xcix) | pag. 655: Incepi αὐθημερόν. (= 16. April.)
c) | pag. 664: Absolvi 16. die Aprilis (.die Sabbati.) anno | salutis .1580.
domi meae, ἐγὼ ὁ τῆς ἑλλάδος | ἀκόρεστος Μαρτῖνος ὁ Κρούσιος,

Tybingae.

  • b. S. 340Informanten
  • i) 19.-21.2.1585 Andreas Argyros (und Ioannes Tholoites)
    • α) pag. 3r (=pag. 1 des Textes; von hier fängt Crusius an die Seiten zu numme-
      rieren) (am unteren Rand): 21. Febru. 1585. mihi | vocabula ascripta
      expli=|cavit κῦρ ἀνδρέας ὁ ἀργυρὸς, ex ins. Sandorina, domi meae, usque
      • ad. pag. 230.
    • β) pag. 229 (am unteren Rand): Huc usque .21. Febru. 85. nocte etiam, cum
      Andrea Argyro. Sup. 1
    • γ) pag. 230 (am oberen rechten Rand): Vocabula haec, usque ad 383. pag. mihi
      indicavit 19. Febru. 1585. Andreas Argyrus ex Sandorina Graec., domi meae
      Tybingae.
    • δ) pag. 383 (am oberen rechten Rand): 20. Febru. 1584. perreximus hinc: inter-
      praetante mihi vocabula annotata, Andrea Argyro. Sup. 230. Infrà .447.
    • ε) pag. 447 (am rechten unteren Rand): 21. Febru. 1585. usque ad finem, ego et
      • A. Argyrus.
    • στ) pag. 547 (am unteren Rand): Huc usque venimus .20. Febru. 85. | die Sabba-
      • ti. Sup. 383.
    • ζ) pag. 664 (letzte) (am linken Rand, senkrecht geschrieben): Vocabulorum
      explicationem absolvi 21. Febru. 1585. sup. 447.
  • [A15] THESEIS
    (Boccaccio, Giovani), Θησέος καὶ Γάμοι τῆς Ἐμηλίας
    • A: 1529, Venedig, Per Giovanantonio et fratelli da Sabbio a requisitione
      de M. Damiano de santa Maria
    • B: UB Tübingen: DK I 7.4°
    • C: LAYTON 1994: 227, Nr. 45 – EIDENEIER 1994B: 100 – MOENNIG 1997:
      42, Nr. 2 – EIDENEIER/MOENNIG/WINTERWERB 2000: 16 –
      WILHELMI 2002: 287, Nr. 93
      E: FOLLIERI 1959 (nur Buch I)
  • 1. Erwerb: 1581
    pag. 1 (am unteren Rand): Μ. Μαρτῖνος ὁ Κρούσιος. | αφπα΄. (= 1581)
  • 2. Handschriftliche Vermerke zum Werk, usw.:
  • i) Zu der Interpretation eines Wortes aus dem Text: pag. 110, Zeile 7 (am linken
    Rand): πλατόνια, ἔλαφοι μεγίστων κεράτων: ait D. Darmarius .30. Aug. 1584
  • ii) (am rechten Rand): ἐλάφια ἄνευ κεράτων, inquit Gabriel Calonas. | Hanc explica-
    tionem etiam | Ioannes Dondes Cha=niates Cretensis | probat. .31. Iul. 1587.
    • • Das betreffende Zitat aus der THESEIS 110,07-8: Ἀγρίμια λάφια καὶ λαγοὺς, πλατόνια
      μουτσομύτα, / ἐπίαναν μὲ τὰ δίκτια, καὶ μὲ σκυλία οἱ τοπίτες. Vgl. aber Πλατόνι als Ort-
      sname, ALEXANDROS 545-6: Καὶ συρνει τὰς σαΐτας του κ’ ἐκεῖνος δὲν τὸν σώνει /
      ἐκάλεσαν τὸ ὄνομα τοῦ τόπου κεῖ Πλατόνι.
  • 3. Lektüre - Informanten
  • a. Selbstlektüre: 7.11.-16.12.1581
  • i) pag. 39 (am unteren Rand): Absolvi 7. Novemb. 1581. | Mαρτῖνος ὁ Κρούσιος.
  • ii) pag. 40 (unter dem Titel): Incepi eiusdem diei nocte.
  • iii) pag. 64 (am rechten Rand , Zeile 2): Novem. 10.
  • iv) pag. 68: Absolvi .10. Novemb. 81.
  • v) pag. 69, unter dem Titel: Incepi αὐθημερόν. (= 10 Novemb.)
  • vi) pag. 91: Absolvi .12. Novemb. 1581.
  • vii) pag. 92: Incepi .13. Novemb. 1581. (= Liber IV)
  • viii) pag. 101 (am linken Rand , neben dem Titel): Novemb. 14.
  • ix) pag. 109 (am linken Rand, Zeile 1): Novemb. 15.
  • x) pag. 110 (am rechten Rand, Zeile 1): Novemb. 17.
  • xi) pag.116: Finis .18. Novemb. 1581.
  • xii) pag. 117: Incepi .26. Novemb. .81. (=Liber V)
  • xiii) pag. 146: Absolvi .27. Novemb. 1581.
  • xiv) pag. 147: Incepi 4. Decemb. 81. (= Liber VI)
  • xv) pag. 167 (vor dem Titel): Absolvi 5. Decemb. 81.
  • xvi) pag. 167, unter dem Titel: Incepi statim αὐθημερόν. (= 5. Decemb.) (= Liber
    VII)
  • xvii) pag. 169 (am linken Rand. Zeile 1): Decemb. 6.
  • xviii) pag. 177 (am linken Rand. Zeile 1): Decemb. 7.
  • xix) pag. 206 (vor dem Titel): Absolvi .8. Decemb. 1581.
  • xx) pag. 206 (unter dem Titel): Statim αὐθωρὸν incepi. (= 8. Decemb.) (= Liber
    VIII)
  • xxi) pag. 241: Absolvi .12. Decemb. 81.
  • xxii) pag. 242: Statim αὐθωρὸν incepi. (= 12. Decemb.) (= Liber IX)
  • xxiii) pag. 255 (am linken Rand, neben dem Titel): Decemb. 13.
  • xxiv) pag. 264: Finis 13. Decemb. 81
  • xxv) pag. 265: Εὐθὺς αὐθωρεὶ incepi. (= 13. Decemb.) (= Liber X)
  • xxvi) pag. 279 (am linken Rand, Zeile 9): Decemb. 14.
  • xxvii) pag. 295: Finis 14. Decemb. 81.
  • xxviii) pag. 296: Incepi αὐτονυχί. (= 14. Decemb.) (= Liber XI, Ὑπόθεσις)
  • xxix) pag. 297 (am linken Rand, neben dem Titel): Decemb. 15. (= Liber XI, Text)
  • xxx) pag. 315 (am linken Rand, Zeile 10): Decemb. 16.
  • xxxi) pag. 321 (vor dem Titel): Absolvi 16. Decemb. πρωῒ .81. | ἔτι σκότους ὄντος, |
    ὥρᾳ ζ΄.
  • xxxii) S. 345pag. 231 (unter dem Titel): Incepi αὐθωρόν. (= 16. Decemb.) (= Liber XII)
  • xxxiii) pag. 346: Absolvi ego M. Martinus Crusius, Tybingae | Professor utriusque
    linguae .16. die Decemb. 1581. | die Sabbati, media 5a. hora, vesperi. τῷ θεῷ
    δόξα.
  • b. Informanten
  • i) 30.6.1582, Gabriel Calonas
    pag. 39 (am unteren Rand): 30. Iun. 82. explicationes vocabulorum primi
    libri, | ex ore D. Gabrielis Calonae, Corinthii, | adscripsi, domi maeae, Ty-
    bingae.
  • ii) 30.8.1584, Andreas Darmarius
    pag. 41 (am rechten Rand., neben dem Titel): M. Mart. Crusius | Explicavit
    mihi sequaentia vocabula D. Andreas | Darmarius Epidaurius Laco: qui ad
    me venit | Tybingam .30. Aug. 1584.
  • iii) 30.7.-4.8.1587, Ioannes Dondes
    • α) pag. 70 (am rechten Rand, neben dem Titel): Sequaentium vocabulorum, |
      ultra Darmarium, | plurima mihi .30. | Iul. 1587. explicavit | ἰωάννης δόνδης
      | κρὴς χανιάτης.
    • β) pag. 346: Vocabulorum declarationem | mihi absolvit .4. | Aug. 87. ὁ κύριος |
      ἰωάννης ὁ ντόνδης | ἐκ χανίας κρητικῆς, | omni diligentia, qua po=|tuit, do-
      mi | meae Tybin=|gae.
  • B. S. 346Verschollene Exemplare
  • [B1] *BELISARIOS
    *Διήγησις εἰς τὰς πράξεις, τοῦ περιβοήτου στρατηγοῦ τῶν Ρωμαίων,
    μεγάλου Βελισαρίου
    • C: MOENNIG 1997: 71, Appendix I, Nr. 2 und 6.
    • D: BAKKER ET AL. 1988
      Erwerb: 4.1.1575
      Informanten:
  • i) 27.2.1579, Stamatios Donatos (GH 47. 51)
  • ii) 2.7.1582, Gabriel Calonas (GH 118)
  • iii) 20.8.1587, Ioannes Dondes (Mh 466.3, pag. 578)
  • iv) 20.1.1588, Iakobos Miloites (Mh 466.3, pag. 681)
  • [B2] *BIOS AG. NIKOL.
    *Βίος τοῦ Ἁγίου Νικολάου
    • C: keine Ausgabe im 16. Jh. erhalten – MOENNIG 1997: 72, Appendix I: 14
      Informanten:
  • i) 30.6.1582, Gabriel Calonas (GH 109)
  • [B3] *GAIDAROS
    *Γαϊδάρου, λύκου κι ἀλουποῦς διήγησις ὡραῖα
    • C: MOENNIG 1997: 72, Appendix I: Nr. 12
    • D: ALEXIOU 1955, POCHERT 1991
      Informanten:
  • i) 28.6.1582, Gabriel Calonas (GH 105)
  • ii) 20.1.1588, Iacobos Miloites (Mh 466.3, pag. 681)
  • [B4] *HIST. PHIL. PER.
    *Ἱστορία φιλαργυρίας μετὰ τῆς περηφανίας
    • C: MOENNIG 1997: 72, Appendix I: Nr. 11
    • D: ZORAS 1954
      Informanten:
  • i) 23.-24.1.1581, Andreas Argyrus (GH 73)
  • ii) 28.6.1582, Gabriel Calonas (GH 105)
  • [B5] *ILIAS
    *Ὁμήρου ᾿Iλιάς μεταβληθεῖσα πάλαι εἰς κοινὴν γλῶσσα νῦν δὲ
    διορθωθεῖσα, καὶ διατεθεῖσα συντόμως, καὶ κατὰ βιβλία, καθὼς ἔχει ἡ τοῦ
    Ὁμήρου βίβλος, παρὰ Νικολάου τοῦ Λουκάνου […]
    • A: 1526, Venedig, Stefano da Sabbio … ad istantia di miser Damian di
      santa Maria da spici
    • C: MOENNIG 1997: 71, Appendix I: Nr. 1
    • D: s. auch weiter oben [A 9]
  • 1. Selbstlektüre
    S. oben [A9], 3a i).
  • 2. Informanten
  • i) 23.2.1579, Stamatios Donatos (GH 17-18)
  • [B6] *IMPERIOS
    *Ἰμπέριος καὶ Μαργαρώνα, Ἐξήγησις τοῦ θαυμαστοῦ Υμβερίου
    • C: MOENNIG 1997: 72, Appendix I: Nr. 17
      Informanten:
  • i) 15.7.1589, Nikolaos Stephanou (Mh 466.4, pag. 160)
  • [B7] *LOGOI DID.
    *Μάρκος Δεφαράνας, Λόγοι διδακτικοὶ τοῦ πατρὸς πρὸς τὸν υἱόν
    • C: MOENNIG 1997: 71, Appendix I: Nr. 5
    • D: KARAISKAKIS 1934-37
      Informanten:
  • i) 23.-24.1.1581, Andreas Argyrus (GH 71)
  • ii) 30.9.1582, Gabriel Calonas (GH 109)
  • iii) 21.8.1587, Ioannes Dondes (Mh 466.3, pag. 584)
  • [B8] *PALAIA NEA DIATH.2
    • A: 1567, Venedig, Giacomo Leoncini
    • B: S. 348UB Tübingen: Ge 1179.8° (verschollen)
    • C: LAYTON 1994: 243, Nr. 227 – EIDENEIER 1994B: 101 – MOENNIG
      1997: 43 Nr. 15 – EIDENEIER/MOENNIG/WINTERWERB 2000: Nr. 94
    • D: KAKOULIDI-PANOU 2000
      Informanten:
  • i) 30.-31.8./2.-9.9.1584, Andreas Darmarius (GH 130)
  • ii) 18.2.1585, Ioannes Tholoites & Andreas Argyrus (GH 147)
  • iii) 26.9.1587, Ioannes Dondes (Mh 466.3, pag. 630)
  • iv) 17./18.1.1588, Iakovos Miloites (Mh 466.3, pag. 667. 674)
  • [B9] *RE SKOTSIAS
    *Τριβώλης Ἰάκωβος, Ἱστορία τοῦ Ῥὲ τῆς σκοτζίας
    • C: MOENNIG 1997: 71, Appendix I: Nr. 8
    • D: IRMSCHER 1956
      Informanten:
  • i) 16.4.1582, Alexander Trucello (GH 90)
  • ii) 28.6.1582, Gabriel Calonas (GH 105)
  • [B10] *TAGIAPIERA
    *Τριβώλης Ἰάκωβος, Ἱστορία τοῦ Ταγιαπιέρα
    • C: MOENNIG 1997: 71, Appendix I: Nr. 9
    • D: IRMSCHER 1956
      Informanten:
  • i) 28.6.1582, Gabriel Calonas (GH 105)
  • C. S. 349Nicht glossierte Exemplare
  • [C1] OKTOBRIOS
    Βιβλίον τοῦ Ὀκτωβρίου μηνός. Περιέχον τὴν πρέπουσαν αὐτῷ ἅπασαν
    ἀκολουθίαν
    • A: 1566, Venedig, Giacomo Leoncini
    • B: UB Tübingen: Gi 103 Fol. (2)
    • C: LAYTON 1994: 242, Nr. 219 – EIDENEIER 1994B: 101 – MOENNIG
      1997: 43, Nr. 14 – EIDENEIER/MOENNIG/WINTERWERB 2000: Nr. 92
      – WILHELMI 2002: 286, Nr. 81
  • [C2] OKTOECHOS
    Ὀκτώηχος
    • A: 1587, Venedig, Francesco Giulani
    • B: UB Tübingen: Gi 422.4°
    • C: LAYTON 1994: 253, Nr. 343– EIDENEIER 1994B: 101. 109 – MOENNIG
      1997: 44, Nr. 25 – EIDENEIER/MOENNIG/WINTERWERB 2000: Nr. 118
      – WILHELMI 2002: 338, Nr. 516
  • [C3] OROLOGION1
    Ὡρολόγιον
    • A: 1584, Venedig, παρὰ Ἰωάννου βαπτιστοῦ τοῦ Ῥικαινοῦ
    • B: UB Tübingen: Gb 579.8°
    • C: LAYTON 1994: 251, Nr. 323– EIDENEIER 1994B: 101. 108 – MOENNIG
      1997: 43, Nr. 22 – EIDENEIER/MOENNIG/WINTERWERB 2000: Nr. 113
      – WILHELMI 2002: 317, Nr. 356
  • [C4] OROLOGION2
    Ὡρολόγιον
    • A: 1584, Venedig, Kunadis
    • B: UB Tübingen: Gb 580.4° (2)
    • C: LAYTON 1994: 251, Nr. 322 – EIDENEIER 1994B: 101. – MOENNIG
      1997: 43, Nr. 23 – EIDENEIER/MOENNIG/WINTERWERB 2000: Nr. 112
      – WILHELMI 2002: 318, Nr. 357
  • [C5] PALAIA NEA DIATH.
    [᾿Iωαννίκιος Καρτάνος], ΤΟ ΠΑΡΟΝ ΒΙΒΛΙ΄ΟΝ ΕΝ̓́ΑΙ ΗΠ̔ΑΛΑΙΑ΄
    ΤΕ ΚΑΙ΄ ΝΕ΄Α ΔΙΑθήκη, ἤτοι τὸ ἄνθος καὶ ἀναγκαῖον αὐτῆς. ἔστι δὲ
    πάνυ ὠφέλιμον καὶ ἀναγκαῖον πρὸς πᾶσα χριστιανόν
    • A: 1556, Venedig, Christoforo Zanetti
    • B: WLB Stuttgart: Theol. Oct. 9023
    • C: LAYTON 1994: 237, Nr. 158 – EIDENEIER 1994B: 102. 108 – MOENNIG
      1997: 43, Nr. 7 – EIDENEIER/MOENNIG/WINTERWERB 2000: Nr. 7217
    • D: KAKOULIDI-PANOU 2000
  • [C6] SEPTEMBRIOS
    Βιβλίον τοῦ Σεπτεμβρίου μηνός. Περιέχον τὴν πρέπουσαν αὐτῷ ἅπασαν
    ἀκολουθίαν
    • A: 1566, Venedig, Giacomo Leoncini
    • B: UB Tübingen: Gi 103 Fol. (1)
    • C: LAYTON 1994: 242, Nr. 218 – EIDENEIER 1994B: 101 – MOENNIG
      1997: 42, Nr. 13 – EIDENEIER/MOENNIG/WINTERWERB 2000: Nr. 91
      – WILHELMI 2002: 286, Nr. 82
      [7] SYGG. VATHM.
      Σκορδύλιος Ζαχαρίας, ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΤΗΣ ΣΥΓΓΕΝΕΙΑΣ βαθμῶν,
      συνοπτικὴ συλλογὴ ἐκ διαφόρων συντεθεῖσα παρὰ Ζαχαρίου ἱερέως
      σκορδυλίου κρητὸς τοῦ πονομαζομένου μαραφαρᾶ, καὶ ἐπιτρόπου τοῦ
      τῆς κωνσταντινουπόλεως οἰκουμενικοῦ πατριάρχου κυρίου Ἰωάσαφ, σὺν
      τοῖς ἄλλοις ἐκατεστρώθη.
    • A: ≈ 1581, Venedig, Spinelli
    • B: UB Tübingen: Gb 580.8° (2)
    • C: LAYTON 1994: 250, Nr. 313 – EIDENEIER 1994B: 101 – MOENNIG
      1997: 43, Nr. 21 – EIDENEIER/MOENNIG/WINTERWERB 2000: Nr. 110
      – WILHELMI 2002: 352, Nr. 640

Fußnoten

  1. Da Crusius’ Sammlung von Neograeca mittlerweile sehr gut dokumentiert ist, beschränke ich mich auf EIDENEIER 1994b, S. 100-102 und MOENNIG 1997, EIDENEIER/MOENNIG/ WINTERWERB 2000 für die Crusiana und die Bestände Deutscher Bibliotheken sowie LAYTON 1994 für die Venezianer Volksdrucke insgesamt. Dass irgendwo nicht identifizierte Neograeca Crusiana existieren, kann nach solchen intensiven heuristischen Arbeiten so gut wie ausgeschlossen werden. Für einen neueren Katalog der frühneugriechischer Volksdrucke des 16. Jh.’s s. jetzt auch KAKLAMANIS 2005. ↑
  2. Vermerke aus anderer Hand werden als solche identifiziert. Alle Vermerke werden diplomatisch wiedergegeben. ↑
  3. Komplementär dazu werden die handschriftlichen Notiz- und Tagebücher des deutschen Humanisten benutzt. ↑
  4. Aber nicht nur der griechischen Literatur, wie das Beispiel von APOLLONIOS weiter unten beweist. Siehe hier weiter unten, S. 329, Anm 10. ↑
  5. Cf. dazu die Notiz unter dem Titel in pag. 1 des APOLLONIOS: Incepi .18. Septemb. 1575 M. Mart. Crusius summam omnium diligenter ad margines notavi. Gemeint sind höchstwahrscheinlich die von Crusius geschriebenen Nebentitel, die den Inhalt des APOLLONIOS wiedergeben. ↑
  6. Die Informationen in diesem Bereich überschneiden sich teilweise mit den Angaben im KAP. V über die Informanten (S. 159 ff.), werden aber trotzdem der Vollständigkeit halber hier wiederholt. ↑
  7. Das Zitat stammt aus folgendem Werk: Eustathius Thess., Commentarium in Dionysii periegetae orbis descriptionem; moderne Edition: K. Müller Geographi Graeci minores, Bd. 2, Paris: Didot (Nachdruck: Hildesheim: Olms 1965), S. 201-407, § 254, 4-7. Cf. folgenden Band der Universtätsbibliothek Tübingen: [De {situ} orbis liber] Dionysii Alexandrini De sitv orbis liber : Graece & Latine / una cum Eustathii Thessalonicensis archiepiscopi commentariis, nunc primum in Latinum sermonem conversis ac castigatis per Bernardum Bertrandum Rheginum. ↑
  8. Diese Edition konnte leider nicht berücksichtigt werden. ↑
  9. Am Exemplar selbst finden wir keine Notiz über Donatos. ↑
  10. Cf. folgenden Titel aus der Universitätsbibliothek Tübingen: Ein schöne History, vom König ↑
  11. παρισωτικός wird hier in der Bedeutung ›gereimt‹ benutzt. Cf. folgendes Zitat aus Eustathius Thessal. Commentarii ad Homeri Iliadem: Τὸ δὲ ἵπποι δὶς ἐν τέλει στίχων κείμενον κάλλος ποιεῖ παρισωτικόν (Bd. 3, S. 114, Z. 23-4, zitiert nach der Ausgabe von G. Stallbaum, Eustathii archiepiscopi Thessalonicensis commentarii ad Homeri Odysseam, 2 vols. in 1. Leipzig: Weigel, 1:1825; 2:1826 (repr. Hildesheim: Olms, 1970)). Cf. WILHELMI 2002: 307: Nr. 264. ↑
  12. Eustathius Thess., Commentarii ad Homeri Iliadem: φυλάττεται δὲ ἡ λέξις εἰς ἔτι καὶ νῦν, εἰ ↑
  13. Es handelt sich dabei um ein inzwischen verschollenes Exemplar, cf. MOENNIG 1997: 71, Appendix I, Nr.1, und weiter unten [B 8]. ↑
  14. Crusius erkennt hier den im Text erwähnten Autor im Gegensatz zu WILHELMI 2002, der das Exemplar unter dem Namen des Herausgebers Demetrius Zenos verzeichnet. ↑
  15. Zur Gesamtdauer des Besuchs finden sich keine genaueren Angaben über die Lektüre in GH oder am Exemplar. ↑
  16. Nach MOENNIG 1997: 67 hat Crusius zusammen mit Andreas Argyros den SPANOS gelesen. Ich habe keine Informationen diesbezüglich finden können. ↑
  17. Bei WILMELMI 2002 nicht verzeichnet. ↑